Discriminatie

Joost van der Wegen op Twitter: “Hoe gewelddadig de verdachte familie uit Dordrecht tegenover de politie mag zijn geweest in het verhaal @nrc, de racistische drek lijkt daarna van alle kanten uit de monden van de agenten te zijn gespoten. Zelfs met situatie als ‘excuus’, is dat onprofessioneel en verbijsterend.” / Twitter

Het was een tweet van Joost van der Wegen waarop ik reageerde omdat het anders voelde dan Joost had opgeschreven. In dit geval ging het me niet zozeer om het voorval op zich maar wel om de gedragingen en een mogelijke oorzaak daarvan. Het betrof in dit geval discriminerende uitlatingen van dienders ten opzichte van donkergekleurde mensen bij een aanhouding.

Voorop gesteld vind ik discriminatie, ten aanzien van wie dan ook, niet kunnen. De kleur van je huid, je geaardheid of je geloof mogen nooit aanleiding zijn van uitsluiting, uitbuiting of anderszins. En toch…..

Het overkwam mijzelf ergens in de late jaren zeventig van de vorige eeuw toen ik nog in uniform dienst deed bij de Amersfoortse Hermandad. Het was de tijd dat geen enkele auto veilig stond in de binnenstad omdat junks voortdurend auto’s openbraken om de autoradio te bemachtigen en deze voor een bolletje wit of bruin te verruilen. Na een tijdje posten op een zogenaamde hot spot betrapten wij een junk op heterdaad bij een auto inbraak. Een korte sprint en de auto inbreker was in zijn kraag gevat. Nou ben ik niet één van de kleintjes en ik weet niet wat de man had gebruikt maar ik had ontzettend veel moeite om de man in bedwang te houden. Hij spuugde om zich heen en schreeuwde dat hij mij ging besmetten en daarbij gebruikte hij al zijn kracht om zich te ontzetten. Hij liet mij niet anders dan een zogenaamde nek klem aan te zetten. Ik liet zijn lichaam voor me met het gezicht van mij afgewend, ik wilde tenslotte ten allen tijde voorkomen dat hij mij in mijn gezicht zou spugen. Op deze manier kwamen we ook in de arrestantenbus terecht waarbij ik mijn greep op de man verslapte zodat hij wat makkelijker zou kunnen ademhalen. Dat zelfde moment spande hij alle spieren om los te komen en deed er alles aan om zich om te draaien. Bij mij ontstond toch wel enige vermoeidheid en met een laatste krachtsinspanning kreeg ik hem weer onder controle. Tegelijkertijd vloekte ik en schreeuwde ik ‘zwarte aap’’.

Eerlijkheid gebied me te zeggen dat me dit toch een aantal dagen heeft dwars gezeten. Ik had in die tijd toch ook donkere vrienden en die waren me dierbaar. Het was me vreemd om zoiets te roepen, maar het gebeurde wel. Ik heb het aan Jimmie verteld. Jimmie was een gentlemen uitsmijter in Amersfoort, was een gewezen bokser en kwam van de Antillen. We kenden elkaar van de honden, hij woonde in een ander trappenhuis van onze flat. Hij lachte om mijn verhaal en zei dat ik gewoon even boos was geweest. Dat je in die omstandigheden wel meer dingen zegt die je niet meent en dat in zijn gemeenschap ook witte mensen wel eens de sigaar waren. Ik moet zeggen dat me dat opluchtte.

Ik schrijf dit niet op om het goed te praten maar wel om begrip te vragen voor de omstandigheden waaronder soms dingen worden gezegd en ook waarom.

Ik twijfel of ik alles wat een diender naar zijn hoofd geslingerd krijgt zou moeten opschrijven. In normale bekeuringssituatie bedreigingen gericht op de persoon of gezinsleden. Het dreigen met het verkrachten van zus, dochter of moeder van de verbalisant. In bepaalde wijken is dit de dagelijkse praktijk en als daar dan bijkomt dat het een bepaalde bevolkingsgroep is die dit doet dan ontstaat er toch iets van wij en zij. Vergeet niet dat de contacten die politiemensen hebben over het algemeen niet bestaan uit vrijwilligheid maar vaak een bekeuringssituatie herbergen. Dan is het makkelijk praten door te stellen dat een diender een dikke huid moet hebben maar de vraag is dan voor hoe lang, er komt een moment dat er iets knapt.

Even een uitstapje.

Als chef van een informatieafdeling was ik verantwoordelijk voor de dagelijkse briefing op district- en wijk niveau. Elke dag opnieuw de aandacht vestigen op de criminaliteit ondersteund door foto’s van verdachten. Ik heb me wel eens afgevraagd wat het doet met mensen als ze dag in dag uit voornamelijk foto’s zien van gekleurde medemensen die zich bezig hielden met de misdaad.  Een zelfde effect heeft een programma als ‘Opsporing Verzocht’ waarin ook een overgroot deel van de verdachten worden geduid aan de hand van de kleur van hun huid. Natuurlijk betreft het maar een klein deel van onze gekleurde medemens maar wel een bepalend deel, juist het deel dat dienders dagelijks tegenkomen in hun werk.

Ik lees elke ochtend het nieuws en het is journalist afhankelijk hoe een verhaal wordt opgeschreven en ook voor welk medium. Hoe er geschreven wordt maakt niet uit maar de wijze waarop bepaalt wel hoe zo’n verhaal een eigen leven kan gaan leiden. Net als bij de politie zijn er goede en slechte alleen is er één groot verschil.  Zoals het een diender betaamt zal hij of zij in een proces-verbaal vastleggen wat er is gebeurt en welke middelen zijn ingezet. Daarnaast zal uit feiten en omstandigheden, gewogen door een rechter, bepaald worden of iets rechtmatig of onrechtmatig is. Zo werkt dat in een rechtstaat.

Nog een toevoeging.

Er wordt de Politie in algemene zin verweten dat er sprake zou zijn van etnisch profileren. Op zich past dit wel in de zogenaamde ‘patser aanpak’, een ontwikkeld landelijk beleid dat ook politiek gesteund wordt. Dus een jongeman die aan de kant gezet wordt omdat hij in een auto rijdt van een ton past dus in die aanpak. Hetzelfde geldt voor een aantal licht getinte mannen die in een Audi A6 rijden in de buurt van de grens (plofkrakers ?) Buiten dat kennen we de routine controles die elke dag op elke plaats kunnen plaatsvinden en heel vaak gebeuren op intuïtie.  Als we vinden dat dit niet kan zal er politiek wat moeten gebeuren en moet dit niet worden afgewenteld op een diender die zijn of haar werk doet.

Dan toch nog even gekeken naar de journalistieke waarde. Journalisten hebben in mijn visie dezelfde taak als politiemensen namelijk het aan de kaak stellen van misstanden en deze te onderzoeken tot de waarheid gepubliceerd wordt. Hierin past mijn inziens niet een vooringenomen standpunt of slechts een halve waarheid of slecht journalistiek onderzoek.

Discriminatie.

Ja helaas, ook binnen de Politie komt discriminatie voor net als bij sommige kranten en politieke partijen. Wat dat betreft is het gelukt om de Politie een afspiegeling van de maatschappij te laten zijn. Hoewel ik al weer een tijdje niet meedoe heb ik de intrede gezien van vrouwen bij de politie en later ook de instroom van meer gekleurde dienders, een stap voorwaarts in een nog betere afspiegeling van de maatschappij. En dat het niet altijd goed gaat heb ik aan den lijve ondervonden toen aan de koffietafel een discriminerende opmerking werd gemaakt over Marokkanen. Ik sprak de man er op aan en wees hem op twee van Marokkaanse afkomst aan de tafel zittende collega’s. Natuurlijk bedoelde hij die niet want dat waren collega’s. Later begreep hij dat zijn opmerking zeer pijnlijk was en bood hij zijn excuses aan. Ik bedoel maar.

Voor diegene die uiteindelijk het hele stuk heeft gelezen. Ik hoop dat ik duidelijk heb kunnen maken dat discriminatie in Nederland voorkomt op politiek niveau, binnen de journalistiek en ook binnen de Politie waarbij soms ondoordacht wordt gehandeld of vanuit frustratie. Ondoordachtheid daar kunnen we wat aan doen en frustratie kan worden weggenomen maar daar is dan wel een aanpassing voor nodig binnen de maatschappij. Zolang er politieke partijen zijn die willens en wetens onze maatschappij zwart-wit laten zijn, hetgeen trouwens geldt voor zowel linkse als rechtse partijen, en de journalistiek dit volgt denk ik niet dat de oplossing ligt bij de individuele diender.